Арадай үндэһэн заншалнууд

Ноябриин 27-до Усть-Орда тосхоной «Хан-Юрта» кафе соо гэр бүлын «Живые традиции» гэһэн 7-дохи фестиваль үнгэрбэ. Энэ жэлдэ фестиваль анха түрүүшынхиеэ Эрхүү можодо ажаһуудаг элдэб яһатанай гэр бүлэнүүдые суглуулба.

Гүрэнэй дуу хатарай «Талын аялганууд» ансамблиин оркестр фестивалиие нээбэ. Ансамблиин дуушад «Алтан ворота» гэжэ дуу гүйсэдхэжэ, энэ хэмжээ ябуулгада үндэр уран һайханай аялга табиба.

Табан команда гэр бүлынгөө онсо ёhо заншалаа, хэлэеэ, хоол бариха, зохёохы заншалнуудаа хайшан гээд сахижа, саашань дамжуулдагые харуулаа.

Баяндайн аймагай Нагалаг нютагай Ботороевтоной гэр бүлэ буряад заншалнуудые омогорхолтойгоор түлөөлөө.

Чириковтанай гэр бүлэ Боохоной аймагай Каменка тосхонһоо ерэжэ, ород соёлой онсо юртэмсые нээжэ, үбгэ эсэгэнэрэйнгээ үнинэй заншал, сэсэн мэргэн һургаал дурсан һануулаа.

Катангын аймагһаа Токма тосхон гарбалтай Хойто зүгэй эвенк үндэһэн арадуудай «Хэдэлкит» Арбатскитнай гэр бүлэ энэ хэмжээ ябуулгада онсо шэнжэ нэмээгээ.

Тэдэнэй хабаадалга үеһөө үедэ дамжан ерэһэн эвенкинүүдэй ажабайдал, ёһо заншал, домогууд тухай дүтэ мэдээсэл үгэбэ.

Эрхүүһээ гарбалтай Ильинтэнэй бүлэ баһал эвенк арадай түлөөлэгшэд юм.

Тэдэнэй фестивальда хабаадалсаһаниинь Хойто зүгэй үндэһэн арадуудай заншалнуудые сахиха, дэлгэрүүлхэ хэрэгтэ шухала хубитаяа оруулна, хэдэн зуун жэлэй туршада байгаалитай эбтэй эетэй ажаһууһан тэдэнэй онсо дэлхэйн үзэл бодолые гүнзэгыгөөр ойлгохо арга олгоо.

Энэ соёлой оршомые Жигаловай муниципальна тойрогой Мисяковтанай гэр бүлэ дүүргэжэ, харагшадые чуваш арадай баян уг гарбалтай – һүр жабхаланта заншалнуудтай, хэлэнтэй, ёһололнуудтай танилсуулба.

Команда бүхэн дүрбэн шэглэлээр урагшаа дабшажа, тус бүри үндэһэнэйнгөө онсо шэнжэнүүдые онсолон тэмдэглэбэ.

«Бидэнтэй уулзагты!» – гэр бүлын урилдаан, тэрээн соо хабаадагша бүхэн өөрынгөө уг гарбалай түүхэ, үндэһэтэнэй ёһо заншалнууд, гэр бүлынгөө уг залгамжалалнууд тухай хубаалдаһан байна. Арадуудай заншалнуудай илгаануудые хараад үзэхэдэ, бидэ булта иимэ олон адлирхуу юумэнүүдтэйбди! Ород айлнууд үеын дурасхаалые нангинаар сахидагтал адляар, буряадууд элинсэг хулинсагуудаа гүнзэгыгөөр хүндэлдэг. Чувашууд үеһөө үедэ оюун сэдьхэлэй баялигаа наринаар дамжуулдагтал адляар, эвенк обогууд өөһэдынгөө уг гарбалые наринаар хүндэлнэ.

Эдэ илгаанууднай манай онсо шэнжэ, адлирхуу зүйлнүүднай манай хүсэн болоно. Юуб гэхэдэ, манай хамтын үнэтэ зүйлнүүд – элинсэг хулинсагуудые хүндэлхэ, ёһо заншалнуудта нангинаар хандаха, гэр бүлэдөө дуратай байха ойлгосонууд бидэниие бултыемнай нэгэдүүлдэг.

«Минии гэр бүлын дуратай эдеэн» шатада гэр бүлын бэлдэһэн заншалта эдеэнтэй танилсалга үнгэрөө. Буряад буузануудһаа эхилээд, эвенк тайгын амтатай эдеэн хүрэтэр янза бүриин табаг харуулагдаа.

«Энеэдэтэй видео» – гэр бүлын бүхы гэшүүдэй хабаадалгатай сүлөө сэдэбтэ зохёохы ажал харуулһан байна.

«Бэлигтэй бүлэ» – вокальна, инструментальна, хореографическа гү, али ондоошье жанрай тоглолто. Энэ шэглэлээр арадайнгаа ёһо заншалнууд, аялганууд, хатарнууд аха захатанһаа залуу үетэндэ яажа дамжан ерэнэб, буряад дуунууд, эвенк аялганууд, ород арадай зэмсэгүүд дээрэ наадалга, баһа тайзан дээрэ һэргээгдэһэн чуваш ёһололшье харагшад хараба.

Фестивальда хабаадаһан Мисяковтанай эгээл ехэ бүлэ жэнхэни арадай ёһо гурим харуулаа. Чувашуудай заншалаар хүбүүгээ сэрэгтэ эльгээлгэ гэһэн гурим харагшадай анхарал татаба. Энэ ёһолол хүбүүнэй эхэ гү, али хүгшэн эжыһээ эхилдэг, банида ороһонойнь һүүлээр һахюуһатай самса үмдэхүүлжэ, хажуудань бүһэ уядаг байгаа. Тиигээд сэрэгтэ ошохо хүн хилээмэ абажа, агаарта нэгэ хэһэгые отолжо абаха, хэрбээ тэрэнь гадараар дээшэ унабал, энэнь хүнгэн алба байхыень найдуулна.

Чириковай гэр бүлэ түүхээрээ хубаалдажа, гэр бүлынгөө уг залгамжалал – Гэгээн Николайн гайхамшагта дүрэ харуулаа. Надежда Чириковагай гэр бүлэдэ энэ һүлдэ тэмдэг үеһөө үедэ дамжуулагдажа, Надежда Викторовнагай хүгшэн эжыдэ Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнай үедэ, нютагынь Псковые эзэлһэн үедэ эгээл хүндэ туршалгануудые дабажа гарахадань туһалһан юм.

Хабаадагша бүлэнүүдые бэрхэ мэргэжэлтэд сэгнэжэ, тэдэнэй мэдэсэ, дүй дүршэл тоо бүхэнэй гүнзэгые үнэн аргаар элирүүлээ.

«Живые традиции» фестивалиин илагшад Дмитрий болон Цырена Ботороевтоной гэр бүлэ болобо. Энэ бүлэ аймаг соогоо ехэ хүндэтэй, өөрынгөө баян заншалтай юм. Цыренын аба – Банзар Алсаев Баяндай дайдын гургалдай, залуудаа «Талын аялганууд» ансамбльда дууладаг һэн. Эжынь – Людмила эхин ангиин дүй дүршэлтэй багша.

Хоердохи hуурида Боохоной аймагай Чириковтанай бүлэ, гурбадахида Жигаловай муниципальна тойрогой Мисяковтанай бүлэ гараба.

Тусхай шангуудта Ксения Сафьянникова, Ильинтэнэй гэр бүлэ ёһо заншалнуудаа сахиха, залуу үетэндэ дамжуулха шадалтай байһанайнгаа түлөө хүртөө.

Фестиваль шагнал барюулгын баяр ёһололоор түгэсэбэ. Шүүгшэдэй бүлэг хабаадагшадай үндэр шадабариие тэмдэглэһэнһээ гадна, сугтаа тайзан дээрэ гараһанайнь онсо удха шанарые онсолон тэмдэглээ. Хабаадаһан гэр бүлэ бүхэн Байгал шадарай үндэһэн арадуудай соёлой түбһөө үнэтэ шангуудые ба бэлэгүүдые абаа.

Дополнительные фотографии:  Загрузить / Загрузить / Загрузить / Загрузить