Алайрай аймагта жэлэй соёлой гол ушарнуудай нэгэн – жэл бүри болодог 5-дахи «Баторовска уншалганууд» гэhэн научна-практическа конференци үнгэрѳѳ. Энэ жэлдэ хэмжээ ябуулга аймагhаа гарбалтай, бүхы наhаяа түрэл нютагайнгаа соёлой ба түүхын шэнжэлэлгэдэ зорюулhан, олониитын ажал ябуулагша, этнограф Петр Павлович Баторовай түрэhѳѳр 175 жэлдэ зорюулагдаа.
Конференцидэ Гүрэнэй Дүүмын депутат Антон Красноштанов, Алайрай аймагай мэр Роман Дульбеев, соёлой болон болбосоролой эмхи зургаануудай түлѳѳлэгшэд хабаадаа.
Аймагай муниципальна байгуулгануудай 17 хабаадагшад докладуудтаяа танилсуулаа. Тэдэ ѳѳhэдынгѳѳ хүдѳѳ нютагуудай түүхэ тухай, ёhо заншалнууд ба ёhололнууд тухай хѳѳрѳѳ, Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда ба сэрэгэй тусхай операцида хабаадаhан нютагай ажаhуугшад тухай материалнуудаараа хубалдаа.
Программын ушар удхатай хубинь Эрхүү можын хизаар ороноо шэнжэлэлгын музейн ахалагша эрдэмэй хүдэлмэрилэгшэ, түүхын эрдэмэй кандидат, искусствовед А.И. Шинковойн «Н.Н. Муравьев-Амурскийн нэрэмжэтэ Эрхүү можын хизаар ороноо шэнжэлэлгын музейн суглуулбаринуудhаа алайрай буряадуудай бѳѳ шажанай реликвинууд» гэhэн номой презентаци болоо.
Каталог музейн фонднууд соо хадагалаатай байдаг Алайрай аймагай бѳѳ шажанай артефактнуудта зорюулагданхай. Ном соо сибириин арадуудай урданай шүтэлгэнүүд, тэдэнэй Евразиин соёлой заншалнуудтай холбоон, бѳѳ шажанай мифологиин онсо илгаанууд, мүн баhа бѳѳ шажанай практикануудай мүнѳѳ сагай байдал шэнжэлэгдэнэ.
Энэ хэблэл нэгэ доро гурбан түүхэтэ үдэрнүүдтэ хабаатай: Ородой географическа ниигэмэй 180 жэлдэ, П.П. Баторовай 175 жэлдэ ба Алайр нютагай 400 жэлдэ. Номой хэблэгдэн гаргалга «Арадай үүсхэлнүүд» гэhэн программын hайгаар аргатай болоо. Эмхидхэгшэдэй тэмдэглэhээр, конференциин дүнгүүдээр эрдэмэй согсолбори бэлдэгдэхэ, тэрээн соо докладуудай материалнууд орохо.